Wat is MP3 ?

MP3 is een digitaal audioformaat. De afkorting MP3 staat voor MPEG-Layer 3 , waarbij MPEG op zijn beurt de afkorting is van Motion Pictures Group . Deze MPEG is een organisatie die waakt over de standaarden voor gegevenscompressie bij digitale audio- en videobestanden.
Leden van de MPEG zijn onder meer AT&T, Sony, NEC, Dolby Labs, de BBC en ook het Duitse onderzoekcentrum Fraunhofer Institut für Integrierte Schaltungen.

Bij de MP3-technologie is het de kunst om bepaalde geluidsinformatie, die voor het menselijk oor nauwelijks waarneembaar is (zoals het geluid van een wandelende kat tijdens een onweer), weg te laten. Daardoor nemen de digitale gegevens veel minder plaats in dan bijvoorbeeld op een audio-cd. Waar één muzieknummer in normaal audioformaat (WAV-file) gemiddeld ruim 50 MB in beslag neemt, is dat na MP3-compressie gemiddeld nog maar 5 MB.

Concreet betekent dat, dat er op een harde schijf plaats is voor tientallen audio-cd’s in MP3-formaat, zodat je je favoriete muziek op je pc kunt zetten en ernaar luisteren zonder dat je voortdurend van cd moet wisselen! Een ander gevolg is dat MP3-bestanden compact genoeg zijn om via het Internet gedownload te worden. Een nummer van drie minuten haal je via een gewone modem in minder dan een kwartier binnen; met de kabel of ADSL gaat het uiteraard nog een stuk sneller.

Het gevolg is bekend: in een mum van tijd was de term ‘MP3’ op alle zoeksites populairder geworden dan de term ‘seks’. Honderden gigabytes aan MP3-bestanden wisselden via het Internet van eigenaar.
Bovendien kun je MP3’s ook gebruiken in draagbare MP3-spelers. Het leuke aan deze MP3-spelers is dat ze geen bewegende onderdelen bevatten, en dus ideaal zijn om onderweg of tijdens sport te gebruiken

Op deze site zullen we je uitleggen wat je nodig hebt om kwaliteitsvolle MP3-bestanden te maken en af te spelen, hoe je een cd-collectie omzet naar MP3’s en hoe je mp3's kan zoeken op internet. Aan de hand van onze eigen ervaringen tonen we hoe je een cd converteert naar MP3-bestanden en hoe je MP3-bestanden op audio-cd wegschrijft.

Naast mp3 zijn er nog verschillende andere audio-compressiemethodes, bv. Ogg Vorbis en Monkeys Audio.
In tegenstelling tot mp3 en Ogg Vorbis is Monkeys Audio een zogenaamd "lossless" compressiemethode. Dit betekent dat alhoewel de audio-informatie wordt gecomprimeerd, er geen kwaliteitsverlies is. Monkeys Audio kan de audio natuurlijk niet zo sterk comprimeren als mp3 (of Ogg Vorbis).

Afspelen:

De geluidsfragmenten kunnen natuurlijk met behulp van bijvoorbeeld Winamp, Sonique of Windows Media Player op de PC afgespeeld worden. Echt interessant wordt het echter met speciale audioapparatuur zoals een walkman die dit soort bestanden kan afspelen. Je bent dan niet meer aan je computer gebonden om MP3's te beluisteren.. Deze walkmans kunnen erg klein zijn, ze zijn er bijvoorbeeld in de vorm van een horloge. Dit is mogelijk omdat het afspelen van MP3 volkomen ongevoelig is voor schokken en omdat de muziek niet op een tape of bandje staat.

Het geluid wordt vaak via de PC op een minuscuul harde schijfje of via een Memory-stick in de MP3-speler gezet. Er zijn echter ook draagbare CD-spelers te koop die zowel gewone muziek CD's als MP3-CD's afspelen. Op een gewone muziek CD staan zo'n 12 stukken muziek, als je MP-bestanden op een CD brandt kan je er zo'n 1.000 muziekbestanden op kwijt.

Een gewone CD-speler kan geen MP3's afspelen. Wil je de CD beluisteren in een gewone CD-speler dan moet je eerst het MP3 bestand weer als geluid op de CD zetten, dit kan je gewoon doen met een afspeelprogramma als Winamp ('play to file'). Hiermee wordt het maximaal aantal muziekstukken weer beperkt tot een stuk of 15, maar heb je een gewone muziek-CD die je overal kan afspelen.

Muziek van CD naar MP3

Om omgekeerd muziek van CD naar MP3-formaat te kopiëren heb je zogenaamde rippersoftware nodig. MusicMatch Jukebox bijvoorbeeld, deze zet het CD-geluid meteen om naar MP3 en maakt dus geen gebruik van een WAV bestand als tussenoplossing zoals de meeste andere programma's (encoders) doen. MusicMatch is tevens een uitgebreid programma om de muziek af te spelen met playlists e.d. De gratis versie heeft een maximum snelheid van 320Kbps.
Een andere ripper is Audio Catalys hiervan is echter geen gratis versie, wel een demo

Zijn MP3-bestanden illegaal ?

Het MP3-formaat is niet echt populair bij de platenindustrie, omdat het zich zo gemakkelijk leent tot piraterij. Toch is er aan een MP3 op zich niets illegaals, net zomin als een VHS-cassette of een blanco cd-rom illegaal is. Illegaal wordt het pas als je het MP3-formaat gebruikt om muziek die auteursrechtelijk beschermd is op ongeoorloofde wijze te kopiëren en/of te verspreiden.

Let daarbij op het belangrijke woord ‘ongeoorloofd’. Niet elke kopie is illegaal. Je mag namelijk van elke muziekdrager die je bezit (cd’s, platen of cassettes) kopies maken voor persoonlijk gebruik. Als je in je auto een cassettespeler hebt, mag je dus je eigen cd’s op cassette opnemen om ze op de snelweg te beluisteren. Ook mag je je eigen cd’s converteren naar MP3 en de MP3-bestanden op je pc of op een draagbare MP3-speler beluisteren. Let wel: de originele muziekdrager moet in je bezit blijven. Als je een cd naar MP3 converteert en hem daarna verkoopt of weggeeft, moet je de MP3-kopie verwijderen. Ook het verspreiden van dergelijke MP3-bestanden is illegaal.

Bij MP3-bestanden die je van het Internet download zijn er twee mogelijkheden om binnen de grenzen van de wet te blijven. Er zijn MP3-sites (zoals www.mp3.com) waar de artiest en/of de eigenaar van het auteursrecht zelf expliciet toestemming geeft om zijn muziek in MP3-formaat te verspreiden; hier is er dan ook geen vuiltje aan de lucht. In alle andere gevallen mag je alleen een MP3-bestand downloaden als je de muziek zelf al bezit.

 

De volgende termen over mp3 kunnen we onderscheiden:

MP3

MP3 is een digitaal audioformaat. De afkorting MP3 staat voor MPEG- Layer 3, waarbij MPEG op zijn beurt de afkorting is van Motion Pictures Group. De MPEG is een organisatie die waakt over de standaarden voor gegevenscompressie bij digitale audio- en videobestanden.
Leden van de MPEG zijn onder meer AT&T, Sony, NEC, Dolby Labs, de BBC en ook het Duitse onderzoekcentrum Fraunhofer Institut für Integrierte Schaltungen.
Bij de MP3-technologie is het de kunst om bepaalde geluidsinformatie weg te laten. Daardoor nemen de digitale gegevens veel minder plaats in dan bijvoorbeeld op een audio-cd.
De kwaliteit van MP3-bestanden wordt bepaald door de kwaliteit van de rip-software, de kwaliteit van de encoder-software en de gekozen bitrate bij het encoderen.


Bitrate

Dit getal geeft het aantal bits aan dat de encoder of decoder per seconde leest, en wordt uitgedrukt in Kbps (kilobits per seconde). Voor mp3-bestanden zijn bitrates van 96 tot 320 Kbps gangbaar. Hoe hoger dit getal, hoe beter de kwaliteit van het mp3-bestand.
Op internet hebben de meeste mp3-bestanden die je tegenkomt een bitrate van 128 Kbps. Als je mp3-bestanden alleen maar op je pc beluistert (met eenvoudige speakertjes) en niet van plan bent ze op een audio-cd te branden, is dit voldoende. Heb je echter een goede speakerinstallatie of wil je audio-cd’s maken, gebruik dan enkel mp3’s met een hogere bitrate (bij voorkeur 192 of 256 Kbps). Uit internationale luistertesten blijkt, dat mp3-bestanden met een bitrate van 192 Kbps zo goed als niet meer van het originele te onderscheiden zijn! Je kan zelf altijd eens de test doen door eenzelfde liedje naar verscheidene mp3-bitrates te converteren en ze dan naast elkaar eens te beluisteren.


Bitrate CBR

"CBR" staat voor Constant BitRate.
Als je een wav-file encodeert met een constante bitrate wordt het ganse nummer van de eerste tot de laatse sec. gecodeerd met de geselecteerde bitrate. Je kan kiezen tussen 96 Kbps t.e.m. 320 Kbps waarbij een hogere waarde betere kwaliteit betekent. Ik werk meestal met 192 of 256 Kbps. Op oudere pc's zou ik verkiezen te werken met CBR. Waarom? Encoderen met CBR gaat veel sneller dan met VBR.


Bitrate VBR

"VBR" staat voor Variable BitRate.
Als je een wav-file encodeert met een variabele bitrate bepaalt de encoder met welke bitrate gewerkt wordt en past de bitrate automatisch aan aan de eisen van het te coderen fragment. Je kan kiezen tussen VBR 0 tot en met VBR 9 waarbij VBR 0 de beste kwaliteit geeft. Ik werk meestal met VBR 1.
Om met VBR te werken, gebruik je best wel een krachtige pc. Het voordeel van VBR tegenover CBR is dat de resulterende mp3-bestanden gemiddeld kleiner zijn en toch eenzelfde of zelfs betere kwaliteit hebben.


Encoder

Een mp3-encoder is een stuk software dat een digitaal audiobestand (WAV-bestanden) vertaalt naar het mp3-formaat. Daarbij kan je de kwaliteit van de resulterende mp3 bepalen door de bitrate in te stellen. (van WAV naar MP3)
Het encoderen aan 128/160/192 of 256 bitrate heeft geen gevolgen voor de duur van het encoderen, maar wel voor de omvang en de kwaliteit van de mp3-bestanden (hoe hoger de bitrate, des te hoger de kwaliteit en de omvang van de mp3).
De snelheid van het encoderen wordt bepaald door de snelheid van de processor in je pc en de snelheid van het gebruikte encoder-programma.


Decoder

Een mp3-decoder is een stuk software dat een digitaal mp3-bestand omzet in een beluisterbare audio-output. (van MP3 naar WAV)


Ogg Vorbis

Ogg Vorbis is een gegomprimeerd audioformaat voor middelmatige tot hoge kwaliteit audio. De kwaliteit is te vergelijken met die van MP3, maar in tegenstelling tot MP3 is van Ogg Vorbis een 'open source'-formaat.


Monkey's Audio

Monkey’s Audio is een snelle en makkelijke manier om digitale muziek te comprimeren. In tegenstelling tot de traditionele methoden zoals mp3 of Ogg Vorbis die kwaliteitsverlies aanvaarden om plaats te besparen, zorgt Monkey's Audio voor een perfecte bit per bit kopie van de muziek. Ondanks de perfecte kopie wordt er nog steeds veel plaats bespaard. Een ander voordeel is dat je steeds je Monkey's Audio bestanden terug kan decomprimeren tot de originele bestanden zonder kwaliteitsverlies.


Rippen

Het proces waarbij de tracks op een audio-cd omgezet worden naar geluidsbestanden op een computer (in WAV-formaat) heet “rippen”
De snelheid van het rippen wordt bepaald door de snelheid en DAE (Digital Audio Extraction)-kwaliteiten van de cdrom of dvdrom-speler (zie ook website come.to/cdspeed) en de snelheid van het gebruikte ripper-programma.


WAV

Een Wave-bestand, herkenbaar aan de extensie “.wav”, is een audiobestandsformaat dat ontwikkelt werd door Microsoft. Het is het standaard audioformaat op pc, zowel voor systeemgeluiden en soundtracks van games als cd-audio.


WMA

Windows Media Audio, een door Microsoft ontwikkeld alternatief voor het mp3-formaat. Ongeveer dezelfde kwaliteit als mp3 maar helemaal niet zo populair als mp3